Pierwsze w historii przepisy UE o dobrostanie psów i kotów — co się zmienia i kiedy?

28 kwietnia 2026 roku Parlament Europejski formalnie zatwierdził rozporządzenie, na które obrońcy zwierząt czekali od dekad. To pierwsze w historii Unii Europejskiej prawo kompleksowo regulujące dobrostan, hodowlę i identyfikowalność psów i kotów. Sprawdzamy, co dokładnie się zmienia — i kiedy nowe przepisy dotkną Ciebie jako właściciela kota.

Skąd wzięły się te przepisy?

Komisja Europejska zaproponowała projekt rozporządzenia w grudniu 2023 roku. Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko w czerwcu 2025 roku — wynikiem 457 głosów za, 17 przeciw i 86 wstrzymujących się. Porozumienie między Parlamentem a Radą UE osiągnięto w listopadzie 2025 roku. Formalne zatwierdzenie na sesji plenarnej nastąpiło 28 kwietnia 2026 r.

To ważne, bo w sieci krążą posty podające błędne wyniki głosowania lub sugerujące, że przepisy obowiązują już od dawna. Nic z tych rzeczy — wdrożenie będzie stopniowe, rozłożone na wiele lat.

Kiedy przepisy wejdą w życie?

Terminy są różne w zależności od tego, kogo dotyczą:

• 4 lata — hodowcy komercyjni, sprzedawcy, schroniska i organizacje adopcyjne

• 10 lat — prywatni właściciele psów

• 15 lat — prywatni właściciele kotów

Jako opiekun kota masz więc dużo czasu na dostosowanie się. Nie oznacza to jednak, że możesz temat odłożyć na półkę — szczególnie jeśli planujesz adopcję lub zakup zwierzęcia w najbliższych latach.

Obowiązkowe mikrochipowanie i rejestracja

Jedną z kluczowych zmian jest obowiązkowe mikrochipowanie i rejestracja wszystkich psów i kotów w UE — włącznie z kotami domowymi, które często są dziś nierejestrowane. Dane trafią do krajowych baz danych połączonych z centralną bazą Komisji Europejskiej.

Dla branży kotowej to rewolucja: koniec z anonimową sprzedażą przez internet, koniec z kotami „bez papierów” i niemożliwymi do zweryfikowania rodowodami.

Koniec patologicznej hodowli

Nowe przepisy wprowadzają zakaz:

• kojarzenia w bliskim pokrewieństwie — zakazane będzie kojarzenie rodziców z potomstwem, dziadków z wnukami oraz rodzeństwa

• hodowli pod kątem wyolbrzymionych cech rasowych prowadzących do chorób — dotyczy to m.in. skrajnej brachycefalii (spłaszczona twarz), nadmiernych fałdów skórnych czy deformacji kości

To bezpośrednie uderzenie w hodowlę nastawioną wyłącznie na wygląd kosztem zdrowia zwierzęcia. Dla kotów rasowych takich jak persy, egzotyki czy szkockie zwisłouche — to zmiana fundamentalna.

Koniec „estetycznych” okaleczeń i niehumanitarnych praktyk

Przepisy zakazują:

• używania zwierząt z krzywdzącymi cechami konformacyjnymi na wystawach i zawodach

• tetcheringu, czyli przetrzymywania kota lub psa na uwięzi — dozwolone jedynie w uzasadnionych przypadkach leczniczych

• kolczatek i obroży duszących bez nakładek zabezpieczających

Uszczelnienie importu — koniec fikcyjnych „adopcji”

To punkt szczególnie ważny dla rynku kotów rasowych w Polsce. Nowe przepisy nakładają obowiązek, by każdy pies lub kot wwożony do UE był mikrochipowany i zarejestrowany co najmniej 5 dni roboczych przed wjazdem — niezależnie od tego, czy wjeżdża jako zwierzę „adopcyjne” czy handlowe.

Koniec z procederem nazywania komercyjnej sprzedaży kotów z zagranicy „adopcją” w celu ominięcia przepisów weterynaryjnych.

Zakaz sprzedaży w sklepach zoologicznych

Psy i koty nie będą mogły być trzymane ani sprzedawane w sklepach pet-shop. To duża zmiana dla sektora handlu detalicznego, choć w praktyce większość sprzedaży i tak już przeniosła się do internetu.

Dlaczego to ważne — i co dalej?

Rynek psów i kotów w UE to ok. 1,3 miliarda euro rocznie, a szacuje się, że ok. 60% zwierząt kupowanych jest dziś przez internet — bez żadnej realnej kontroli nad warunkami hodowli. Nowe przepisy mają to zmienić.

Jak zawsze jednak — prawo to jedno, egzekwowanie to drugie. Skuteczność nowych regulacji zależy od tego, jak poszczególne państwa członkowskie wdrożą je do prawa krajowego i jakie zasoby przeznaczą na kontrolę. To będzie prawdziwy test.

Będę na bieżąco śledzić, jak Polska przygotowuje się do wdrożenia tych przepisów — i informować o tym na blogu. Link -> Pierwsze przepisy UE chroniące koty i psy przed złym traktowaniem