Koty wolno żyjące a prawo – manipulacje, mity i ustawa o ochronie zwierząt

Wokół statusu prawnego i biologicznego kotów bytujących na ulicach narosło mnóstwo szkodliwych mitów. Wiele fundacji i gmin, chcąc uniknąć odpowiedzialności za niesienie pomocy, świadomie żongluje pojęciami z Ustawy o ochronie zwierząt. Czas zderzyć te wygodne wymówki z twardymi faktami prawnymi oraz wiedzą naukową.

Ustawa o ochronie zwierząt a bezdomność – co mówi prawo?

Rozdział 1 Ustawy o ochronie zwierząt (Art. 1. 1.) jasno stanowi, że zwierzę jako istota żyjąca i zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

Należy to podkreślić z całą mocą – przebywanie udomowionego zwierzęcia na ulicy nie ma nic wspólnego z szacunkiem. Życie pod gołym niebem to dla kota codzienna walka o przetrwanie. Podczas rozmów z przedstawicielami lokalnych instytucji – takich jak choćby niedawne spotkanie z dyrekcją Zarządu Dróg Miasta Gdańsk – niezwykle wyraźnie widać, jak ogromnym i tragicznym w skutkach zagrożeniem dla bezdomnych zwierząt jest miejska infrastruktura komunikacyjna i ruchliwe ulice.

Skazywanie kota na takie warunki nie zapewnia mu ochrony, co stanowi całkowite zaprzeczenie pierwszego i najważniejszego artykułu tej ustawy.

Zwierzę wolno żyjące (dzikie) a kot domowy – koniec z manipulacją pojęciami

Jedną z największych bolączek świadomych opiekunów oraz rzetelnych organizacji jest celowe mylenie pojęć. Zdecydowana większość fundacji z premedytacją używa wobec udomowionego gatunku (jakim jest kot domowy) określenia „zwierzę wolno żyjące”, przypisując mu fałszywie cechy zwierząt dzikich.

Spójrzmy na ustawowe definicje –

• Zwierzęta wolno żyjące (dzikie) – zwierzęta nieudomowione, żyjące w warunkach niezależnych od człowieka.

• Zwierzęta domowe – zwierzęta tradycyjnie przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim pomieszczeniu, utrzymywane w charakterze towarzysza.

• Zwierzęta bezdomne – zwierzęta domowe lub gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone.

Ważny fakt prawny – jedyne miejsce w ustawie, gdzie pada specyficzny termin „wolno żyjący kot” (art. 11a), to rozdział 2 dotyczący wyłącznie zwierząt domowych!

Nie można więc stosować wobec mruczków art. 21 z rozdziału 6, który dotyczy zwierząt dzikich. To wyjątkowo sprytna manipulacja. Kot z biologicznego punktu widzenia nie występuje w naturze – to gatunek hodowlany. Jego jedynym naturalnym środowiskiem, a zarazem jedyną prawdziwą wolnością, jest ludzka siedziba. Poza nią kot domowy zawsze pozostaje zwierzęciem bezdomnym.

Mit „dzikiego kota” jako wymówka przed udzieleniem pomocy

Sztuczne dzielenie kotów na te oswojone (którym rzekomo można pomóc i znaleźć dom) oraz „dzikie” (które podobno muszą zostać na wolności) to celowe działanie. Ma ono zmyć odpowiedzialność za brak interwencji.

Prawda jest brutalna dla wielu działaczy – każdy kot domowy nadaje się do oswojenia i adopcji. Wymaga to po prostu –

• czasu,

• fachowej wiedzy behawioralnej,

• ogromnego zrozumienia ze strony opiekuna.

Szukanie najprostszego wyjścia, czyli wyrzucenia zwierzaka z powrotem na bruk, to pójście na skróty.

Wypuszczanie kotów a Ustawa o gatunkach obcych

Warto przypomnieć polskie realia prawne. Prawo zezwala na zwrócenie kota na ulicę wyłącznie wtedy, gdy jest zabrany na zabieg kastracji (TNR) i bezwzględnie wypuszczony w to samo miejsce.

Jeśli kot zostanie zabrany do domu w celu oswojenia lub leczenia, staje się zwierzęciem pod Twoją opieką. Wyrzucenie go z powrotem na ulicę to po prostu przestępstwo porzucenia.

Dodatkowo takie działanie drastycznie narusza art. 7. 1 Ustawy o gatunkach obcych, który kategorycznie zakazuje wprowadzania do środowiska oraz przemieszczania w nim gatunków obcych. Kot domowy, będący inwazyjnym gatunkiem obcym w naszej strefie klimatycznej, bezwzględnie podlega tym przepisom. Wspierajmy więc osoby i fundacje, które działają zgodnie z prawem i nauką.

Szokujące tłumaczenia fundacji – studium przypadku z Olsztyna

Skalę problemu doskonale obrazuje patologiczne tłumaczenie się jednej z organizacji – Fundacji Per Mondo – którego absurd zmusił mnie do napisania tego wywodu.

Z oświadczeń fundacji wynika, że przyglądają się oni kotu żyjącemu na ulicy od 10 lat, twierdząc, że nic nie dało się zrobić i nie można go było oswoić. Dekada bezdomności i brak jakiegokolwiek pomysłu na to, by dać mu bezpieczny dom, to ewidentne fiasko. Twierdzenie, że ulica to jedyne, na co „stać” tego zwierzaka, i robienie z czytelników głupców, urąga wszelkiej wiedzy zoopsychologicznej.

Z wpisów fundacji można również wywnioskować, że pracownicy schroniska w Olsztynie wprost naruszyli Ustawę o gatunkach obcych, wprowadzając zwierzę ponownie na ulicę i stwarzając zagrożenie dla lokalnej fauny.

Szerzenie przez organizacje haseł typu – „odławianie zdrowych kotów wolno bytujących i zamykanie ich w schroniskach nie tylko jest okrutne, ale jest także niezgodne z prawem” – to tworzenie skrajnie szkodliwych treści. Takie tezy bezpośrednio zagrażają kotom, dzikiej przyrodzie i ludziom.

Podsumowanie

Drodzy działacze – używanie zamiennie terminów „wolno żyjący kot” oraz „zwierzę wolno żyjące” to jawna manipulacja. Póki takie zachowania i tłumaczenia, całkowicie niezgodne z faktami prawnymi oraz naukowymi, będą tolerowane, nigdy nie uda nam się realnie pomóc bezdomnym zwierzętom. Wstyd.