Wielu opiekunów staje przed dylematem dotyczącym wypuszczania zwierzęcia na zewnątrz bez nadzoru. Z punktu widzenia zoopsychologii oraz dobrostanu zwierząt, swobodne wędrówki niosą za sobą ogromne ryzyko, którego nie równoważą potencjalne korzyści. Środowisko zewnętrzne jest pełne zagrożeń antropogenicznych oraz biologicznych, bezpośrednio zagrażających zdrowiu i życiu czworonoga.
Głównym niebezpieczeństwem czyhającym na zewnątrz jest ruch kołowy, który stanowi najczęstszą przyczynę przedwczesnej śmierci kotów wychodzących. Zwierzęta przebywające bez opieki są również narażone na ataki ze strony psów, agresję terytorialną innych kotów, akty celowego okrucieństwa ze strony ludzi oraz przypadkowe lub zamierzone zatrucia chemikaliami i trutkami na gryzonie. Nie bez znaczenia pozostaje ryzyko zakażenia śmiertelnymi chorobami wirusowymi, takimi jak wirus niedoboru odporności kotów czy wirus białaczki kotów, a także inwazji pasożytów wewnętrznych i zewnętrznych.
Kwestia wypuszczania zwierząt dotyczy także ochrony ekosystemu. Kot domowy (Felis catus) jest gatunkiem udomowionym, wysoce wyspecjalizowanym drapieżnikiem i uznaje się go za gatunek inwazyjny w rodzimych biocenozach. Poluje on instynktownie, niezależnie od stopnia sytości, co wywiera silną presję na populacje drobnych ssaków, płazów, gadów oraz ptaków, zwłaszcza w okresie lęgowym, zaburzając lokalną równowagę biologiczną.
Potrzeby gatunkowe kota, w tym eksplorację oraz łańcuch łowiecki, można w pełni zaspokoić w warunkach domowych. Odpowiednia aranżacja przestrzeni pionowej, regularna zabawa wędką symulująca polowanie, dostęp do zabawek interaktywnych oraz mat węchowych stanowią bezpieczną alternatywę stymulującą układ nerwowy. Kot trzymany w domu nie odczuwa braku swobodnych wędrówek, jeśli jego opiekun dba o codzienne wzbogacenie środowiskowe.
Dla opiekunów pragnących zapewnić kontakt ze środowiskiem zewnętrznym istnieją w pełni kontrolowane i bezpieczne rozwiązania. Należą do nich profesjonalnie osiatkowany balkon, specjalna woliera ogrodowa zwana catiem lub regularne spacery w odpowiednio dobranych, bezuciskowych szelkach i na smyczy. Pozwala to na realizację naturalnej ciekawości bez narażania zwierzęcia na utratę życia oraz bez ingerencji w dziką przyrodę.
