Kot domowy (Felis catus, syn. Felis silvestris catus) to udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych i rodziny kotowatych, uznawany za jedno z najpopularniejszych zwierząt domowych na świecie.

Systematyka i pochodzenie

Kot domowy należy do rodzaju Felis, obejmującego ok. 7 gatunków małych kotów, których wspólny przodek żył około 6–7 milionów lat temu w Azji. Badania genetyczne z 2007 roku potwierdzają, że bezpośrednim przodkiem kota domowego jest kot nubijski (Felis lybica), zamieszkujący Bliski Wschód ok. 8000 lat p.n.e.. W Europie gatunek krzyżował się ze żbikiem europejskim.

Udomowienie

Koty zostały udomowione około 9500 lat temu w Azji Zachodniej, pierwotnie jako tępiciele gryzoni. Z czasem ich rola ewoluowała — z użytkowej w towarzyszącą. Przez IUCN kot domowy jest klasyfikowany jako gatunek inwazyjny, szczególnie groźny dla lokalnej fauny.

Budowa i wygląd

Kot domowy ma smukłe, giętkie ciało, spiczaste uszy, duże oczy z pionowymi źrenicami oraz chowane pazury. Szkielet składa się z ok. 230 kości, co zapewnia wyjątkową zwinność i umożliwia wysokie skoki. Typowa waga wynosi 4–5 kg, choć np. Maine Coon może przekroczyć 11 kg, a najmniejsze okazy ważą ok. 1,8 kg. Wyróżniamy ponad 100 ras różniących się wyglądem, długością sierści i kształtem pyska.

Zmysły

Kot posiada bardzo dobry słuch i wzrok, a jego węch jest ok. 4 razy silniejszy od ludzkiego. Ważną rolę pełnią wibrysy (włosy czuciowe) rozmieszczone na górnej wardze, policzkach, nad oczami i po wewnętrznej stronie przednich łap — służą do orientacji przestrzennej.

Tryb życia i długowieczność

Koty są zwierzętami terytorialnymi — znaczą teren moczem i pocieraniem ciała. Mogą żyć samotnie lub w koloniach. Koty udomowione dożywają 15–20 lat, natomiast zdziczałe zaledwie 2–8 lat. Pozbawione opieki człowieka niekiedy ulegają zdziczeniu i mogą krzyżować się ze żbikiem